Brzmi to jak wyjątek od reguły, ale dla szczupaka to codzienna rutyna — jedzenie własnego gatunku to nie ciekawostka na marginesie, tylko regularny element diety, potwierdzony w licznych badaniach nad zawartością żołądków.
Skala zjawiska
Badania nad dietą szczupaka wykazują, że młodsze i mniejsze osobniki tego gatunku (szczególnie roczniaki i dwulatki) są jedną z najczęstszych ofiar dorosłych, dużych szczupaków — czasem stanowiąc istotny procent diety w danym okresie roku, zwłaszcza gdy inne źródła pokarmu są ograniczone. To zjawisko ma nawet swoją nazwę w literaturze naukowej: kanibalizm wewnątrzgatunkowy (ang. intraspecific cannibalism), i występuje u wielu gatunków drapieżnych ryb, nie tylko u szczupaka.
Dlaczego akurat szczupak robi to tak chętnie
Kilka czynników sprzyja temu zachowaniu:
- Budowa jamy gębowej — szczupak ma paszczę zaprojektowaną do połykania długich, wrzecionowatych ofiar, a młody szczupak ma dokładnie taki kształt
- Terytorializm — dorosłe osobniki bronią swoich stanowisk, a młodsze szczupaki wchodzące na cudzy teren stają się łatwym celem
- Opłacalność energetyczna — zjedzenie innego szczupaka o podobnej budowie ciała daje dobry stosunek energii do wysiłku włożonego w atak, w porównaniu do gonienia szybszej, drobnej ryby białej
Co z tego wynika dla Ciebie nad wodą
To jedno z najprostszych wytłumaczeń, dlaczego duże, podłużne przynęty — zwłaszcza w naturalnych, “szczupakowych” barwach (zielonkawe, cętkowane) — tak dobrze sprawdzają się na naprawdę duże okazy. Nie naśladujesz przypadkowej ryby białej — naśladujesz coś, co duży szczupak i tak regularnie je w naturze, bez żadnych wątpliwości co do tego, czy to “normalne” źródło pokarmu.
To także tłumaczy, dlaczego w wodach z dużą populacją szczupaka, ale bez większych okazów, czasem warto rozważyć celowanie właśnie w te największe — regulując też presję kanibalizmu na młodsze roczniki, co bywa naturalnym mechanizmem kontrolującym liczebność populacji na danym łowisku.